Karmele Erraztiren bost gutun argitaragabe (1937ko abuztua-iraila)
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
Argitaratua
2025-10-26
Enara San Juan Manso
https://orcid.org/0000-0003-3936-9369
Laburpena
xx. mendearen lehen erdiko prentsa abertzalean hitza hartu zuten emakumeetako bat eta Emakume Abertzale-Batzako lehen lehendakaria izan zen, besteak beste, Karmele Errazti. Lan honetan, Erraztik 1937ko abuztua eta iraila bitartean Keperin Jemein senarrari idatzitako bost gutun ematen ditut argitara. xx. mendearen lehen erdiko bizitza publikoan parte-hartze garrantzitsua izan zuen emakume baten bizitza pribatuari buruzko informazioa ez ezik, Euskal Herriaren historiaren une jakin bati buruzko zenbait xehetasun ere ematen dizkigute Erraztiren gutunek, emakume baten begiradatik.
Nola aipatu
San Juan Manso, Enara. 2025. «Karmele Erraztiren Bost Gutun Argitaragabe (1937ko Abuztua-Iraila)». Anuario Del Seminario De Filología Vasca "Julio De Urquijo", urria. https://doi.org/10.1387/asju.27564.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
References
Alvarez Uria, Amaia. 2024. Zuzi iraxegia. Euskal emakume idazleak eta literatura klasikoa. Bilbo: Testu Zaharrak.
Alonso Carballés, Jesús J. 2007. El primer exilio de los vascos, 1936-1939. Historia Contemporánea 35. 683-708. https://doi.org/10.1387/hc.4117.
Anasagasti, Iñaki, Jean Claude Larronde & Koldo San Sebastián. 2019. Los años oscuros. El nacionalismo vasco en la posguerra. 1937-1946. Irun: Alberdania.
Arana Martija, José Antonio. 1993. Julio Urkixo (1871-1950). Gasteiz: Eusko Jaurlaritza.
Arrien, Gregorio & Iñaki Goiogana. 2002. El primer exilio de los vascos. Cataluña 1936-1939. Bartzelona & Bilbo: Fundació Ramon Trias Fargas & Sabino Arana Kultur Elkargoa.
Askoren artean. 1988. Jose Ariztimuño Aitzol. Biografía y rasgos mayores de su obra. Biografia eta bere ekintzaren alderdi nagusiak. Donostia: Erein.
Astigarraga, Andoni de. 1989. Evacuaciones y exilios vascos. Muga 71. 30-37.
Barandiaran Contreras, Miren. 2024. Publicaciones periódicas del Partido Nacionalista Vasco (1939-1975). Bilbo: Sabino Arana Fundazioa.
Camino, Iñigo & Luis de Guezala. 1991. Juventud y nacionalismo vasco. Bilbao (1901-1937). Bilbo: Sabino Arana Fundazioa.
[Errazti, Karmele] Etxakin.1950. Nire Eretxija. Alderdi 38. 13.
Ezkurdia Arteaga, Gurutze, Karmele Perez Urraza & Begoña Bilbao Bilbao. 2024. Miren Josune Ibaseta Mendizabal maistrak, sendia oinarrian, emakumeen prestakuntza, euskara eta aberria ardatz. In Luis M. Naya Garmendia (koord.), Paulí Dávila. Euskal Herriko hezkuntzaren historiaren bidezidorretan argi, 79-117. Madril: Delta.
Goikoetxea Agirre, Nekane. 2022. Tene Mujika emakumea. Pizkundetik ahanzturara. XXI. mendetik ateratako postargazkiak. Gasteiz: Eusko Jaurlaritza.
Gorriti, Iban. 2002. El cariñoso legado humano de una bilbaina de mundo. Deia 2002-02-21. https://www.deia.eus/bilbao/2021/02/02/carinoso-legado-humano-bilbaina-mundo-1986412.html (2025/04/18).
Iztueta, Paulo. 2003. Sabino Arana eta bere eragina Euskal Pizkundean. Euskera 48(2). 850-930.
Jemein, Keperin. 1933. Las bellezas de Aralar. Bilbo: F. Zubiri y Cia.
Jemein, Keperin. 1935. Biografía de Arana-Goiri’tar Sabin e Historia gráfica del nacionalismo vasco. Bilbo: Editorial Vasca.
[Jemein, Keperin] Amandarro. 1949. Euzkeraz irakurten eta idazten ¿ete dakizu? Alderdi 24 13. 19.
Jemein, Keperin. 1952. Laburrkiro. Euzko-Gogoa 3(3/4). 25.
[Jemein, Keperin] Belandia. 1956. Euzkel-ikaskintza, Euzko-Gogoa 7(5/6). 57-63.
Jiménez de Aberásturi, Juan Carlos. 1999. De la derrota a la esperanza. Políticas vascas durante la Segunda Guerra Mundial (1937-1947). Oñati: Herri-Arduralaritzaren Euskal Erakundea.
Jiménez de Aberásturi, Juan Carlos & Rafael Moreno Izquierdo. 2009. Al servicio del extranjero. Historia del Servicio Vasco de Información (1936-43). Boadilla del Monte: A. Machado Libros.
Lamikiz, Xabier, Manuel Padilla-Moyano & Charles Videgain. 2015. Aitzin-Solasa. In Xabier Lamikiz, Manuel Padilla & Charles Videgain. Othoi çato etchera. Le Dauphin itsasontziko euskarazko gutunak (1757) (Lapurdum, Zenbaki Bereziak 2), 9-13. Baiona: Iker. https://doi.org/10.4000/lapurdum.2531.
Larrañaga, Policarpo de. 1978. Emakume Abertzale Batza. La mujer en el nacionalismo vasco, 1.-3. lib. Donostia: Auñamendi.
Padilla-Moyano, Manuel. 2015. Le Dauphin itsasontziko gutuneria (1757) edo euskararen historia behetik. In Xabier Lamikiz, Manuel Padilla & Charles Videgain. Othoi çato etchera. Le Dauphin itsasontziko euskarazko gutunak (1757) (Lapurdum, Zenbaki Bereziak 2), 45-77. Baiona: Iker. https://doi.org/10.4000/lapurdum.2553.
Padilla-Moyano, Manuel 2022. Aucun prophète n’est bien reçu dans son pays. Ana Ürrüti (1826-1900) ebanjelista eta itzultzailearen bizitza eta gutunak. ASJU 56(2). 245-302. https://doi.org/10.1387/asju.24116.
Perez Urraza, Karmele, Begoña Bilbao Bilbao & Gurutze Ezkurdia Arteaga. 2022. Emakumeak aberria eginez. Bilbo: Sabino Arana Fundazioa.
San Juan Manso, Enara. 2025. Karmele Erraztiren testuak: corpus osatua eta azalpen laburra. ASJU 59(2). https://doi.org/10.1387/asju.27563.
Sanz Goikoetxea, Eneko & Óscar Álvarez Gila. 2010. Entre dos guerras (1936-1940). In Josu Legarreta Bilbao (zuz.), Delegaciones de Euskadi (1936-1975). Antecedentes históricos de los siglos XVI al XIX, origen y desarrollo, 99-154. Gasteiz: Eusko Jaurlaritza.
Tápiz, José María. 2002. El PNV durante la II República (Organización interna, implantación territorial y bases sociales). Bilbo: Sabino Arana Fundazioa.
Torrealdai, Joan Mari. 1997. Euskal kultura gaur. Liburuaren mundua. Donostia: Jakin.
Ugalde Solano, Mercedes. 1993. Mujeres y nacionalismo vasco. Génesis y desarrollo de Emakume Abertzale Batza (1906-1936). Bilbo: UPV/EHU.
Zabala Agirre, José Ramón (zuz.). 2007. Non zeuden emakumeak? La mujer vasca en el exilio de 1936. Donostia: Saturraran.
Alonso Carballés, Jesús J. 2007. El primer exilio de los vascos, 1936-1939. Historia Contemporánea 35. 683-708. https://doi.org/10.1387/hc.4117.
Anasagasti, Iñaki, Jean Claude Larronde & Koldo San Sebastián. 2019. Los años oscuros. El nacionalismo vasco en la posguerra. 1937-1946. Irun: Alberdania.
Arana Martija, José Antonio. 1993. Julio Urkixo (1871-1950). Gasteiz: Eusko Jaurlaritza.
Arrien, Gregorio & Iñaki Goiogana. 2002. El primer exilio de los vascos. Cataluña 1936-1939. Bartzelona & Bilbo: Fundació Ramon Trias Fargas & Sabino Arana Kultur Elkargoa.
Askoren artean. 1988. Jose Ariztimuño Aitzol. Biografía y rasgos mayores de su obra. Biografia eta bere ekintzaren alderdi nagusiak. Donostia: Erein.
Astigarraga, Andoni de. 1989. Evacuaciones y exilios vascos. Muga 71. 30-37.
Barandiaran Contreras, Miren. 2024. Publicaciones periódicas del Partido Nacionalista Vasco (1939-1975). Bilbo: Sabino Arana Fundazioa.
Camino, Iñigo & Luis de Guezala. 1991. Juventud y nacionalismo vasco. Bilbao (1901-1937). Bilbo: Sabino Arana Fundazioa.
[Errazti, Karmele] Etxakin.1950. Nire Eretxija. Alderdi 38. 13.
Ezkurdia Arteaga, Gurutze, Karmele Perez Urraza & Begoña Bilbao Bilbao. 2024. Miren Josune Ibaseta Mendizabal maistrak, sendia oinarrian, emakumeen prestakuntza, euskara eta aberria ardatz. In Luis M. Naya Garmendia (koord.), Paulí Dávila. Euskal Herriko hezkuntzaren historiaren bidezidorretan argi, 79-117. Madril: Delta.
Goikoetxea Agirre, Nekane. 2022. Tene Mujika emakumea. Pizkundetik ahanzturara. XXI. mendetik ateratako postargazkiak. Gasteiz: Eusko Jaurlaritza.
Gorriti, Iban. 2002. El cariñoso legado humano de una bilbaina de mundo. Deia 2002-02-21. https://www.deia.eus/bilbao/2021/02/02/carinoso-legado-humano-bilbaina-mundo-1986412.html (2025/04/18).
Iztueta, Paulo. 2003. Sabino Arana eta bere eragina Euskal Pizkundean. Euskera 48(2). 850-930.
Jemein, Keperin. 1933. Las bellezas de Aralar. Bilbo: F. Zubiri y Cia.
Jemein, Keperin. 1935. Biografía de Arana-Goiri’tar Sabin e Historia gráfica del nacionalismo vasco. Bilbo: Editorial Vasca.
[Jemein, Keperin] Amandarro. 1949. Euzkeraz irakurten eta idazten ¿ete dakizu? Alderdi 24 13. 19.
Jemein, Keperin. 1952. Laburrkiro. Euzko-Gogoa 3(3/4). 25.
[Jemein, Keperin] Belandia. 1956. Euzkel-ikaskintza, Euzko-Gogoa 7(5/6). 57-63.
Jiménez de Aberásturi, Juan Carlos. 1999. De la derrota a la esperanza. Políticas vascas durante la Segunda Guerra Mundial (1937-1947). Oñati: Herri-Arduralaritzaren Euskal Erakundea.
Jiménez de Aberásturi, Juan Carlos & Rafael Moreno Izquierdo. 2009. Al servicio del extranjero. Historia del Servicio Vasco de Información (1936-43). Boadilla del Monte: A. Machado Libros.
Lamikiz, Xabier, Manuel Padilla-Moyano & Charles Videgain. 2015. Aitzin-Solasa. In Xabier Lamikiz, Manuel Padilla & Charles Videgain. Othoi çato etchera. Le Dauphin itsasontziko euskarazko gutunak (1757) (Lapurdum, Zenbaki Bereziak 2), 9-13. Baiona: Iker. https://doi.org/10.4000/lapurdum.2531.
Larrañaga, Policarpo de. 1978. Emakume Abertzale Batza. La mujer en el nacionalismo vasco, 1.-3. lib. Donostia: Auñamendi.
Padilla-Moyano, Manuel. 2015. Le Dauphin itsasontziko gutuneria (1757) edo euskararen historia behetik. In Xabier Lamikiz, Manuel Padilla & Charles Videgain. Othoi çato etchera. Le Dauphin itsasontziko euskarazko gutunak (1757) (Lapurdum, Zenbaki Bereziak 2), 45-77. Baiona: Iker. https://doi.org/10.4000/lapurdum.2553.
Padilla-Moyano, Manuel 2022. Aucun prophète n’est bien reçu dans son pays. Ana Ürrüti (1826-1900) ebanjelista eta itzultzailearen bizitza eta gutunak. ASJU 56(2). 245-302. https://doi.org/10.1387/asju.24116.
Perez Urraza, Karmele, Begoña Bilbao Bilbao & Gurutze Ezkurdia Arteaga. 2022. Emakumeak aberria eginez. Bilbo: Sabino Arana Fundazioa.
San Juan Manso, Enara. 2025. Karmele Erraztiren testuak: corpus osatua eta azalpen laburra. ASJU 59(2). https://doi.org/10.1387/asju.27563.
Sanz Goikoetxea, Eneko & Óscar Álvarez Gila. 2010. Entre dos guerras (1936-1940). In Josu Legarreta Bilbao (zuz.), Delegaciones de Euskadi (1936-1975). Antecedentes históricos de los siglos XVI al XIX, origen y desarrollo, 99-154. Gasteiz: Eusko Jaurlaritza.
Tápiz, José María. 2002. El PNV durante la II República (Organización interna, implantación territorial y bases sociales). Bilbo: Sabino Arana Fundazioa.
Torrealdai, Joan Mari. 1997. Euskal kultura gaur. Liburuaren mundua. Donostia: Jakin.
Ugalde Solano, Mercedes. 1993. Mujeres y nacionalismo vasco. Génesis y desarrollo de Emakume Abertzale Batza (1906-1936). Bilbo: UPV/EHU.
Zabala Agirre, José Ramón (zuz.). 2007. Non zeuden emakumeak? La mujer vasca en el exilio de 1936. Donostia: Saturraran.
Zenbakia
Atala
Artikuluak
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Lan hau Creative Commons Aitortu-EzKomertziala-LanEratorririkGabe 4.0 Nazioartekoa lizentzia baten mende dago.