Marrazketa, bitartekaritza kognitiboko teknologia gisa Pentsamendu bisuala eta ezagutzaren eraikuntza
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
Laburpena
Artikulu honek marrazketa haren irudikapen-funtziotik harago birpentsatzen du. Fenomeno konplexuak egitura bisual ulergarri bihurtzeko gai den bitartekaritza kognitiboko teknologia gisa aurkezten da marrazketa. Marraztea ez da aldez aurreko ideiak erregistratzea bakarrik, baizik eta ideia horien eraikuntzan aktiboki parte hartzea. Prozesu hori pertzepzioak, keinuak eta materialtasunak elkarri eragiten diotenean gauzatzen da. Lehenik eta behin, marrazketa pentsamendu bisual gorpuztu gisa aztertzen da. Marrazteko ekintzak miaketa kognitiboko espazio bat taxutzen du, non harreman kontzeptualak azaleratzen diren. Bigarrenik, irudi zientifikoek ezagutza egituratzeko aukera ematen dute, tresna epistemologiko gisa jarduten baitute. Hirugarrenik, datuen bistaratze garaikidea pentsamendu grafikoaren hedapen teknologiko gisa interpretatzen da. Marrazketa, diagrama zientifikoak eta datu-bistaratzeak bitartekaritza kognitibo bisualaren tradizio beraren parte direla ondorioztatzen da. Irudiek ezagutza esploratzeko, antolatzeko eta komunikatzeko tresna gisa jarduten dute. Gaur egungo bistaratzeek ez dute marrazketa ordezkatzen; aitzitik, marrazketaren funtzio kognitiboak zabaltzen eta eraldatzen dituzte. Horrela, marrazketak funtsezko zereginari eusten dio artearen, zientziaren eta teknologiaren arteko diziplina arteko ezagutzaren artikulazioan.
Aipuak nola egin
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
BITARTEKARITZA KOGNITIBOA, PENTSAMENDU BISUALA, DATUAK BISTARATZEA, EZAGUTZA SORTZEA, KOGNIZIO GORPUZTUA
Andrienko, Gennady, Natalia Andrienko, Sebastian Bremm Tatiana von Landesberger, Peter Bak & Daniel A. Keim. 2010. «Space‐in‐time and time‐in‐space self‐organizing maps for exploring spatiotemporal patterns». Computer Graphics Forum 29(3): 913-922. https://doi.org/10.1111/j.1467-8659.2009.01664.x
Arnheim, Rudolf. (1969) 1997. Visual thinking. Berkeley CA: University of California. https://doi.org/10.1525/9780520353213
Barrett, Lisa Feldman. 2017. How emotions are made: The secret life of the brain. London: Macmillan
Bizzotto, Lucas. 2022. «Cognición encarnada. El dibujo sensible como técnica de reconocimiento del espacio arquitectónico». Estoa 11(22): 114-133. https://doi.org/10.18537/est.v011.n022.a07
Català Domènech, Josep María. 2010. La imagen interfaz: Representación audiovisual y conocimiento en la era de la complejidad. Leioa: Universidad del País Vasco
Chrobak, Ricardo, Pablo García Sempere & Ana Beatriz Prieto. 2015. «Creatividad, mapas conceptuales y TIC en educación». «El estado de la cuestión II: Las TIC en los entornos educativos», número monográfico Edmetic 4(1): .78-94. https://doi.org/10.21071/edmetic.v4i1.2900
D’ignazio, Catherine & Lauren F. Klein. 2020. Data feminism. Cambridge MA: MIT. https://doi.org/10.7551/mitpress/11805.001.0001
Drucker, Johanna. 2014. Graphesis: Visual forms of knowledge production. Cambridge MA: Harvard University
Fry, Ben. 2007. Visualizing data: Exploring and explaining data with the processing environment. Beijing: O'Reilly
Gallagher, Shaun. 2005. How the body shapes the mind. Oxford: Clarendon. https://doi.org/10.1093/0199271941.001.0001
Gallese, Vittorio. 2017. «Visions of the body. Embodied simulation and aesthetic experience». Aisthesis: Pratiche, Linguaggi e Saperi dell’Estetico 10(1): 41-50. https://doi.org/10.13128/Aisthesis-20902
Herrera-González, Isabel. 2024. «Dibujo emergente, corporeizado y enactivo: Una aproximación al pensamiento gráfico contemporáneo». Inmaterial: Diseño, Arte y Sociedad 9(18): 144-176. https://doi.org/10.46516/inmaterial.v9.212
Hollan, James, Edwin Hutchins & David Kirsh. 2000. «Distributed cognition: toward a new foundation for human-computer interaction research». ACM Transactions on Computer-Human Interaction (TOCHI) 7(2): 174-196. https://doi.org/10.1145/353485.353487
Ingold, Tim. 2002. The perception of the environment: Essays on livelihood, dwelling and skill. London: Routledge
Larralde Urkijo, Garbiñe. 2022. Dibujar para aprender: Visual thinking (VT) en educación. Barcelona: Graó
López Méndez, Lorena. 2021. «La Infografía como recurso creativo y visual thinking en la docencia online de futuros diseñadores». En Medios digitales y metodologías docentes: Mejorar la educación desde un abordaje integral, REDINE, Red de Investigación e Innovación Educativa, ed. Eindhoven: Adaya
Lozano, Sergio Luna & David Trujillo Ruiz. 2022. «Dibujar lo invisible: La visualización de datos como práctica artística». En El retorno de lo nuevo: Arqueología de los medios y práctica artística, José Vicente Martín Martínez, ed. Madrid: Abada
Manovich, Lev. 2020. Cultural analytics. Cambridge MA: MIT. https://n9.cl/ct2ib
Morgado Bernal, Ignacio. 2014. Emociones e inteligencia social: Las claves para una alianza entre los sentimientos y la razón. Barcelona: Planeta
Rohde, Mike. 2012. The sketchnote handbook: The illustrated guide to visual note taking. San Francisco CA: Peachpit
Romero Rodríguez, Julio. 2008. «Creatividad en el arte: Descentramientos, aplicaciones, conexiones, complejidad». Encuentros Multidisciplinares 28: 1-8. http://hdl.handle.net/10486/679471
Romero Rodríguez, Julio. 2010. «Creatividad distribuida y otros apoyos para la educación creadora». Pulso 33: 87-107. https://doi.org/10.58265/pulso.5011
Spencer, Herbert G. & Dámaris Sepúlveda. 2010. «El pensamiento visual en diseño: El rol de los mapas conceptuales en la construcción de modelos visuales». En CMC 2010 Fourth International Conference on Concept Mapping en Viña del Mar, Chile. https://goo.su/nxHi
Thompson, Evan & Mog Stapleton. 2009. «Making sense of sense-making: Reflections on enactive and extended mind theories». Topoi 28(1): 23-30. https://doi.org/10.1007/s11245-008-9043-2
Thorp, Jer. 2021. Living in data: A citizen’s guide to a better information future. New York: MCD
Varela, Francisco J., Evan Thompson & Eleanor Rosch. (1992) 2017. The embodied mind: Cognitive science and human experience. Cambridge MA: MIT. https://doi.org/10.7551/mitpress/9780262529365.001.0001
Ware, Colin. 2008. Visual thinking: For design. Burlington MA: Morgan Kaufmann

Lan hau Creative Commons Aitortu-PartekatuBerdin 4.0 Nazioarteko Lizentziapean dago argitaratuta.

Aitortu-PartekatuBerdin 4.0 Nazioartekoa (CC BY-SA 4.0)
Honakoak egin ditzakezu:
- Partekatu — partekatu, kopiatu eta birbanatu edozein bitarteko edo formatutan
- Moldatu — nahasi, eraldatu eta horretan oinarrituz sortu
- edozein xedetarako, baita merkataritza-xedeetarako ere.
https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.eu
https://orcid.org/0000-0002-1523-6038