Marrazketa, bitartekaritza kognitiboko teknologia gisa Pentsamendu bisuala eta ezagutzaren eraikuntza

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##

Argitaratua 2026-07-14
María Gárgoles Navas

Laburpena

Artikulu honek marrazketa haren irudikapen-funtziotik harago birpentsatzen du. Fenomeno konplexuak egitura bisual ulergarri bihurtzeko gai den bitartekaritza kognitiboko teknologia gisa aurkezten da marrazketa. Marraztea ez da aldez aurreko ideiak erregistratzea bakarrik, baizik eta ideia horien eraikuntzan aktiboki parte hartzea. Prozesu hori pertzepzioak, keinuak eta materialtasunak elkarri eragiten diotenean gauzatzen da. Lehenik eta behin, marrazketa pentsamendu bisual gorpuztu gisa aztertzen da. Marrazteko ekintzak miaketa kognitiboko espazio bat taxutzen du, non harreman kontzeptualak azaleratzen diren. Bigarrenik, irudi zientifikoek ezagutza egituratzeko aukera ematen dute, tresna epistemologiko gisa jarduten baitute. Hirugarrenik, datuen bistaratze garaikidea pentsamendu grafikoaren hedapen teknologiko gisa interpretatzen da. Marrazketa, diagrama zientifikoak eta datu-bistaratzeak bitartekaritza kognitibo bisualaren tradizio beraren parte direla ondorioztatzen da. Irudiek ezagutza esploratzeko, antolatzeko eta komunikatzeko tresna gisa jarduten dute. Gaur egungo bistaratzeek ez dute marrazketa ordezkatzen; aitzitik, marrazketaren funtzio kognitiboak zabaltzen eta eraldatzen dituzte. Horrela, marrazketak funtsezko zereginari eusten dio artearen, zientziaren eta teknologiaren arteko diziplina arteko ezagutzaren artikulazioan.

Aipuak nola egin

Gárgoles Navas, María. 2026. «Marrazketa, Bitartekaritza Kognitiboko Teknologia Gisa: Pentsamendu Bisuala Eta Ezagutzaren Eraikuntza». AusArt 14 (2). https://doi.org/10.1387/ausart.28448.
Abstract 75 | PDF (Español (España)) Downloads 28

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Keywords

BITARTEKARITZA KOGNITIBOA, PENTSAMENDU BISUALA, DATUAK BISTARATZEA, EZAGUTZA SORTZEA, KOGNIZIO GORPUZTUA

References
Akoun, Audrey, Philippe Boukobza, Isabelle Pailleau & Álvaro Marcos. 2019. Sketchnoting: Pensamiento visual para ordenar ideas y fomentar la creatividad. Traducción, Álvaro Marcos. Barcelona: Gustavo Gili

Andrienko, Gennady, Natalia Andrienko, Sebastian Bremm Tatiana von Landesberger, Peter Bak & Daniel A. Keim. 2010. «Space‐in‐time and time‐in‐space self‐organizing maps for exploring spatiotemporal patterns». Computer Graphics Forum 29(3): 913-922. https://doi.org/10.1111/j.1467-8659.2009.01664.x

Arnheim, Rudolf. (1969) 1997. Visual thinking. Berkeley CA: University of California. https://doi.org/10.1525/9780520353213

Barrett, Lisa Feldman. 2017. How emotions are made: The secret life of the brain. London: Macmillan

Bizzotto, Lucas. 2022. «Cognición encarnada. El dibujo sensible como técnica de reconocimiento del espacio arquitectónico». Estoa 11(22): 114-133. https://doi.org/10.18537/est.v011.n022.a07

Català Domènech, Josep María. 2010. La imagen interfaz: Representación audiovisual y conocimiento en la era de la complejidad. Leioa: Universidad del País Vasco

Chrobak, Ricardo, Pablo García Sempere & Ana Beatriz Prieto. 2015. «Creatividad, mapas conceptuales y TIC en educación». «El estado de la cuestión II: Las TIC en los entornos educativos», número monográfico Edmetic 4(1): .78-94. https://doi.org/10.21071/edmetic.v4i1.2900

D’ignazio, Catherine & Lauren F. Klein. 2020. Data feminism. Cambridge MA: MIT. https://doi.org/10.7551/mitpress/11805.001.0001

Drucker, Johanna. 2014. Graphesis: Visual forms of knowledge production. Cambridge MA: Harvard University

Fry, Ben. 2007. Visualizing data: Exploring and explaining data with the processing environment. Beijing: O'Reilly

Gallagher, Shaun. 2005. How the body shapes the mind. Oxford: Clarendon. https://doi.org/10.1093/0199271941.001.0001

Gallese, Vittorio. 2017. «Visions of the body. Embodied simulation and aesthetic experience». Aisthesis: Pratiche, Linguaggi e Saperi dell’Estetico 10(1): 41-50. https://doi.org/10.13128/Aisthesis-20902

Herrera-González, Isabel. 2024. «Dibujo emergente, corporeizado y enactivo: Una aproximación al pensamiento gráfico contemporáneo». Inmaterial: Diseño, Arte y Sociedad 9(18): 144-176. https://doi.org/10.46516/inmaterial.v9.212

Hollan, James, Edwin Hutchins & David Kirsh. 2000. «Distributed cognition: toward a new foundation for human-computer interaction research». ACM Transactions on Computer-Human Interaction (TOCHI) 7(2): 174-196. https://doi.org/10.1145/353485.353487

Ingold, Tim. 2002. The perception of the environment: Essays on livelihood, dwelling and skill. London: Routledge

Larralde Urkijo, Garbiñe. 2022. Dibujar para aprender: Visual thinking (VT) en educación. Barcelona: Graó

López Méndez, Lorena. 2021. «La Infografía como recurso creativo y visual thinking en la docencia online de futuros diseñadores». En Medios digitales y metodologías docentes: Mejorar la educación desde un abordaje integral, REDINE, Red de Investigación e Innovación Educativa, ed. Eindhoven: Adaya

Lozano, Sergio Luna & David Trujillo Ruiz. 2022. «Dibujar lo invisible: La visualización de datos como práctica artística». En El retorno de lo nuevo: Arqueología de los medios y práctica artística, José Vicente Martín Martínez, ed. Madrid: Abada

Manovich, Lev. 2020. Cultural analytics. Cambridge MA: MIT. https://n9.cl/ct2ib

Morgado Bernal, Ignacio. 2014. Emociones e inteligencia social: Las claves para una alianza entre los sentimientos y la razón. Barcelona: Planeta

Rohde, Mike. 2012. The sketchnote handbook: The illustrated guide to visual note taking. San Francisco CA: Peachpit

Romero Rodríguez, Julio. 2008. «Creatividad en el arte: Descentramientos, aplicaciones, conexiones, complejidad». Encuentros Multidisciplinares 28: 1-8. http://hdl.handle.net/10486/679471

Romero Rodríguez, Julio. 2010. «Creatividad distribuida y otros apoyos para la educación creadora». Pulso 33: 87-107. https://doi.org/10.58265/pulso.5011

Spencer, Herbert G. & Dámaris Sepúlveda. 2010. «El pensamiento visual en diseño: El rol de los mapas conceptuales en la construcción de modelos visuales». En CMC 2010 Fourth International Conference on Concept Mapping en Viña del Mar, Chile. https://goo.su/nxHi

Thompson, Evan & Mog Stapleton. 2009. «Making sense of sense-making: Reflections on enactive and extended mind theories». Topoi 28(1): 23-30. https://doi.org/10.1007/s11245-008-9043-2

Thorp, Jer. 2021. Living in data: A citizen’s guide to a better information future. New York: MCD

Varela, Francisco J., Evan Thompson & Eleanor Rosch. (1992) 2017. The embodied mind: Cognitive science and human experience. Cambridge MA: MIT. https://doi.org/10.7551/mitpress/9780262529365.001.0001

Ware, Colin. 2008. Visual thinking: For design. Burlington MA: Morgan Kaufmann
Atala
Artikuluak

Similar Articles

<< < 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.