‘Gorputz otzanak’ ‘espazio besteetan’ Balet erromantikoaren arketipoen iraupena eta esanahi berria ikus-entzunezko lan garaikideetan

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##

Argitaratua 2026-01-28
Patricia Bonnin-Arias

Laburpena

Artikulu honen abiapuntua da ballet erromantikoaren emakume-arketipoen eraikuntza eta bilakaerari buruzko testuinguru-ikerketa, eta XIX. mendean balletok izan zuten oinarri ideologiko eta estetikoa aztertzen da horretarako. Diziplinarteko metodologia baten bidez, non bat egiten baitute analisi semiotiko eta ikonografikoak, gorputzaren teoria kritikoak, genero-azterketek eta etnografia bisualak, aztertzen da nola barneratu diren eta nola aldatu diren iruditeria kolektiboan tradizio eszenikoan sortutako eredu horiek, eta nola eragin dioten egungo kultura bisualari. Ikerketaren osagarri, bi film garaikide aztertzen dira: Las niñas de cristal (2022) eta Beltxarga beltza (Black swan, 2010). Film horietan, berridatzi egiten dira eta esanahi berriz hornitu balletetik jasotako arketipoak, eta tentsio berriak azaleratzen emakumeen diziplinaren, ekimenaren eta subjektibotasunaren inguruan. Hala, lanak begi kritikoz ikusten du imajinario horiek gaur egun ere oraindik bizirik jarraitzea, eta nabarmentzen du zenbaterainoko gaitasuna duten gorputzari, generoari eta botereari buruzko gaur egungo diskurtsoak interpelatzeko eta arazo gisa ikusteko ikus-entzunezko errepresentazioan, eta orobat agerian uzten du bizirik jarraitzen dutela egungo kultura bisualean.

Nola aipatu

Bonnin-Arias, Patricia. 2026. «‘Gorputz otzanak’ ‘espazio besteetan’: Balet Erromantikoaren Arketipoen Iraupena Eta Esanahi Berria Ikus-Entzunezko Lan Garaikideetan». AusArt 14 (1). https://doi.org/10.1387/ausart.27771.
Abstract 0 | PDF (Español (España)) Downloads 0

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Keywords

BALET ERROMANTIKOA, ARKETIPOAK, HETEROTOPIA, BIOPOLITIKA, KULTURA BISUALA, LAS NIÑAS DE CRISTAL (FILMA, 2022), BLACK SWAN (FILMA, 2010)

References
Abad Carlés, Ana María. 2013. «Coreógrafas, directoras y pedagogas: La contribución de la mujer al desarrollo del ballet y los cambios de paradigmas en la transición al s. XXI». Tesis Univ. Politècnica de València. https://doi.org/10.4995/Thesis/10251/21066

Aronofsky, Darren. 2010. Black swan. Beverly Hills CA: Twentieth Century Fox Home Entertainment

Ayala Valenzuela, Ricardo A. & Tomás Fernando Koch Ewertz. 2024. «Enfrentar la etnografía: Afinando la construcción de significado a través de métodos visuales». Revista de Ciencias Sociales 37(54). https://doi.org/10.26489/rvs.v37i54.8

Banes, Sally & Noël Carroll. 1997. «Marriage and the inhuman: La sylphide’s narratives of domesticity and community». En Rethinking the sylph: New perspectives on the romantic ballet, ed. by Lynn Garafola, 91-106. Hanover NH: Wesleyan University

Baró González, Jana. 2018. «A glimpse of the spectral woman: Romantic ballet and the gothic». Anuari de Filologia: Literatures Contemporànies 8: 231-246. https://doi.org/10.1344/AFLC2018.8.12

Barrell, John. 1999. «The sublime, the beautiful and the picturesque». En A companion to Romanticism, ed. by Duncan Wu, 249-256. Oxford: Blackwell

Barthes, Roland. 1964. «Rhétorique de l’image». «Recherches sémiologiques», numéro thématique Communications 4: 40-51. https://doi.org/10.3406/comm.1964.1027

Botafogo, Ana & Suzana Braga. 1993. Na magia do palco. Río de Janeiro: Nova Fronteira

Bourdieu, Pierre. (1998) 2018. La dominación masculina. Traducción de Joaquín Jordá. Barcelona: Anagrama. https://goo.su/ZaYKN

Bruner, Jody. 1997. «Redeeming Giselle: Making a case for the ballet we love to hate». En Rethinking the sylph: New perspectives on the romantic ballet, ed. by Lynn Garafola, 107-120. Hanover NH: Wesleyan University

Cruz-Cámara, Nuria. 2004. «Matando al ‘ángel del hogar’ a principios del siglo XX: Las mujeres revolucionarias de Margarita Nelken y Federica Montseny». Letras Femeninas 30(2): 7-28. https://www.jstor.org/stable/23021561

De Lucas, Cristina. 2024. «Toward a narratology of western narrative theatre dance». Narrative 32(1): 101-123. https://doi.org/10.1353/nar.2024.a916607

Foucault, Michel. (1967) 1997. «Los espacios otros». Traducción de Luis Gayo Pérez Bueno. Astrágalo: Cultura de la Arquitectura y la Ciudad 7: 83-91. https://doi.org/10.12795/astragalo.1997.i07.08

Foucault, Michel. (1975) 2022. Vigilar y castigar: Nacimiento de la prisión. Traducción de Aurelio Garzón del Camino. Ciudad de México: Siglo XXI

Franko, Mark. 2006. «Dance and the political: States of exception». Dance Research Journal 38(1-2): 3-18. https://doi.org/10.1017/S0149767700007300

Fratini Serafide, Roberto. 2009. «Sueños de artista. El paradigma iconográfico de la bailarina romántica de las litografías del siglo XX». Estudis Escènics: Quaderns de l'Institut del Teatre 35: 357-391. https://n9.cl/zkvmr

Garafola, Lynn, ed. 1997. Rethinking the sylph: New perspectives on the romantic ballet. Hanover NH: Wesleyan University

Garafola, Lynn. 1985. «The travesty dancer in nineteenth-century ballet». Dance Research Journal 17(2): 35-40. https://doi.org/10.2307/1478078

González, Ignacio. 2023. «Bailarinas decimonónicas en llamas: Un ensayo sobre peligros reales e incineraciones metafóricas». Telondefondo: Revista de Teoría y Crítica Teatral 37. https://doi.org/10.34096/tdf.n37.12684

Guest, Ivor Forbes. (1980) 2008. The romantic ballet in Paris. London: Dance Books

Laver, James. (1988) 2019. Breve historia del traje y la moda. Apéndice y trad. de Enriqueta Albizua Haurte. Madrid: Cátedra

Linares, Jota [Javier Linares Moreno]. 2022. Las niñas de cristal. 138 min. Madrid: Las Niñas de Cristal

Marxen, Eva. 2014. «La etnografía desde el arte: Definiciones, bases teóricas y nuevos escenarios». Alteridades 19(37): 7–22. https://alteridades.izt.uam.mx/index.php/Alte/article/view/181

Matamoros, Elna. 2021. Dance and costumes: A history of dressing movement. Berlín: Alexander Verlag. https://goo.su/0Ds6C6V

Meglin, Joellen A. 1995. «Representations and realities: Analyzing gender symbols in the romantic ballet». Temple University thesis

Meglin, Joellen A. 1997. «Feminism or fetishism? La révolte des femmes and women’s liberation in France in the 1830s». En Rethinking the sylph: New perspectives on the romantic ballet, ed. by Lynn Garafola, 69-90. Hanover NH: Wesleyan University

Meisner, Nadine. 2019. Marius Petipa: The emperor's ballet master. New York: Oxford University. https://doi.org/10.1093/oso/9780190659295.001.0001

Morris, Geraldine. 2017. «Giselle and the gothic: Contesting the romantic idealisation of the woman». En Rethinking dance history, edited by Larraine Nicholas & Geraldine Morris. London: Routledge Taylor & Francis Group. https://doi.org/10.4324/9781315544854-21

Pena González, Pablo. 2000. «La bailarina: Ideal femenino romántico». Cairon 6: 57-70. https://goo.su/19mFyKq

Pena González, Pablo. 2002. «Dandismo y juventud». Reis 98: 107-121. https://doi.org/10.2307/40184440

Strickland, Agnes. 1840. Queen Victoria from her birth to her bridal: In two volumes. London: Henry Colburn
Atala
Artikuluak

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.